PSİKOLOJİK TEDAVİDE HİPNOZUN YERİ

Hipnoz, dünyada çok uzun yıllardan beri farklı alanlarda uygulanmakta olan bir tedavi yöntemidir. Ülkemizde de son yıllarda tanınmaya ve yaygınlaşmaya başlamıştır. Günümüzde diş hekimliği, kadın doğum uzmanlığı ve başka pek çok uzmanlık alanında da amacına uygun olarak başarıyla uygulanmakta olan hipnoz, psikoterapilerin de önemli aracıdır.

Psikolojik Tedavide Hipnoz Ne Amaçla Kullanılır?

Psikolojik tedavide hipnoz, kişinin bilinçaltına inerek bazı korku ve kaygılarının, olumsuz benlik algılarının kökenlerini bulmak ve bunlarla yüzleşip çözüme ulaştırmak amacıyla uygulanır.

Bilinçaltımızda, duygu ve dürtülerimiz saf halleriyle yer alır. Üzerlerinde bir örtü yoktur. Herhangi bir denetleme, engelleme, direnç mekanizmasına tabi tutulmaz. Dolayısıyla hipnoz altındayken verilen telkinler, kişinin düşüncelerine ve duygularına doğrudan etki eder. Kişinin bu müdahaleyi olduğu gibi alması, kendi “normal” duygu ve inancı haline getirmesi bu sayede kolaylaşır.

Kişi hipnoz altında değilken de bazı duygu ve düşüncelerinin işlevsizliğinin farkında olabilir. Ancak çocukluktan bugüne yerleşmiş olan inançları, değer yargıları, öğrenilmiş çaresizlikleri gibi birtakım nedenlerden dolayı, bu duygu ve düşüncelerini değiştirmekte zorluk yaşıyor olabilir. Hipnoz bu gibi durumlarda, kişinin bu tarz işlevsiz düşüncelerini bırakmasında yardımcı olmak için kullanılır.

Örneğin, derslerinde başarılı olduğu halde sınavlarda mutlaka başarısız olacağını düşünen ve bu sebeple sınav zamanlarında strese giren, rahat çalışamayan ve sınav gününde başarısızlık korkusundan dolayı bir türlü konsantre olamayıp sorulara cevap veremeyen pek çok öğrenci vardır. Kendilerine sorulduğunda, aslında derslerinde oldukça başarılı olduklarının ve sınavda başarısız olmaları için bir sebepleri olmadığının farkındadırlar. Ancak yine de her sınav onlar için bir mücadeleye dönüşmeye devam eder, bu düşüncelerini bir türlü bırakamazlar. Bu gibi durumlarda hipnoz, hem özgüven aşılamak adına faydalı bir yöntemdir hem de öğrencinin olumsuz olan düşüncelerinin yerine olumlu, yapıcı olanların getirilmesine, öğrencinin gerginlikten kurtarılmasına ve böylece rahatça ders çalışıp sınavlara girmesine yardımcı olmakta kullanılabilir.

Kişinin bilinçaltıyla iletişime geçen psikolog onun şikayetlerine ne gibi düşünce ve durumların yol açtığını keşfetmek için çalışır. Hipnoza giren kişi, seans boyunca psikolog ile iletişim halindedir. Normal bir sohbetten farkı, iletişime geçen kısmının kişinin bilinçaltı olmasıdır. Sohbet sırasında uygun soruları soran psikolog, kişiyle birlikte önceden belirlenmiş olan hedefleri doğrultusunda, keşfettiği temel düşünce ve inançları araştırır ve kişiye yardımı dokunacak telkinlerde bulunulur.

Sigara bırakma, motivasyon artırma, ağrısız doğum, ağrısız diş operasyonları gibi, psikolojik tedaviye ihtiyaç duyulmadan da hipnozun uygulandığı alanlar vardır. Bu tarz hipnoz seanslarında, kişinin bilinçaltına yöneltilen telkinler, hedeflenen sonucu elde etmeye yönelik telkinlerdir.

Hipnoza Girip de Uyanamazsam?

Kişilerin hipnoza yatkınlığı farklı derecelerdedir. Kimisi çok hızlı bir şekilde ve çok derin hipnoza girerken, kimisi de biraz daha uzun sürede, biraz daha az derinlikte hipnoza girerler. Ancak hipnozdan çıkamama gibi bir durum söz konusu değildir. Hangi sürede ve hangi derinlikte transa girmiş olursa olsun, hipnoza giren kişi transtan çıkarılabilir.

Hipnozdayken Bana İstemediğim Şeyler Yapılırsa/ Yaptırılırsa?

Yukarıda da bahsedildiği üzere, hipnoz seanslarında psikologun tarafından hedeflenen şey kişinin hayatını olumsuz yönde etkileyen düşünce ve davranışlarının bilinçaltındaki kökenlerine ulaşmak ve bunların bırakılmasına/değiştirilmesin yardım etmektir. Dolayısıyla hipnoz sırasında sadece bu hedeflere yönelik telkinlerde bulunulur. Kişinin zararına olacak ve hedeflerine ters düşecek hiçbir telkinde bulunulmaz.

Psikolojik tedavide hipnozun kullanıldığı bazı alanlar:

• Fobiler
• Obsesif Kompülsif Bozukluk (OKB)
• Yeme bozuklukları
• Özgüven eksikliği
• Sınav kaygısı
• Motivasyon eksikliği
• Panik atak
• Sigara bırakma

Uzman Psikolog
Başak DALDA