OKUL FOBİSİ

Çoğu çocuk sabah erkenden kalkıp okula gitme fikrinden hoşlanmaz. Beş dakika daha uyumak için anne babalarıyla pazarlık yapar. Bu kadarı normal, sağlıklı tepkidir. Bu çocuklar eninde sonunda kalkar ve okul için hazırlanırlar.

Ancak bazı çocuklar bundan biraz daha fazlasını yaşarlar. Sabah kalkarken değil bir gece önceden ertesi gün okula gidecek olmanın kaygısını yaşamaya başlarlar. Birtakım fizyolojik semptomlar da bu kaygıya eşlik eder. Baş ağrısı, mide ağrısı, mide bulantısı gibi şikayetlerle yanınıza gelip okula gidemeyeceklerini söylerler. Evde kalmasına izin verildiği anda bu semptomları ortadan kaybolur. Bu durumda anne babaları tarafından rol yapmakla suçlanırlar. Oysa durum o kadar basit değil. Çocuğunuz her okul günü bu şekilde aşrı kaygı yaşıyor ve birtakım fiziksel semptomlardan şikayet ediyorsa, okula giderken yol boyu ağlıyor, okul kapısına gitmemekte direniyorsa, çocuğunuz okul fobisi yaşıyordur.

ANNE-BABANIN OKUL FOBİSİNDEKİ ROLÜ

Okul fobisi özellikle anaokuluna ve ilkokula yeni başlayan çocuklarda daha sık görülür. Anne babalarda görülen aşağıdaki özelikler, çocuğun okul fobisi geliştirmesinde büyük rol oynar:

Anne babanın bu özellikleri dışında, eve yeni kardeş gelmesi, yeni bir eve/mahaleye taşınarak okul değiştirme, okulda akran zorbalığı görme gibi diğer bazı etkenler de daha önce okula sıkıntı yaşamadan gitmekte olan bir çocuğun sene ortasında birdenbire okul fobisi geliştirmesine neden olabilir.

Okul Fobisinin Çözümü

Fobi yaşıyor diye çocuğu okuldan almak, problemi çözmez, sadece erteler. Uzun süre okuldan ayrı tutamayacağınız için günü gelip okula gitmesi gerektiğinde aynı sıkıntıyı tekrar yaşarsınız. Zaten okul fobisinde esas sorun okulla değil, çocuğun iç dünyasıyla ilgilidir. Bu da annenin çocukla kurmuş olduğu bağa, anne babanın çocukla olan iletişimlerine ve çocuğun bireyleşme sürecinde anne babanın verdikleri tepkilere (aşırı koruyucu, aşırı kaygılı anne baba yapıları bireyselleşmenin önünde engel oluştutur) bağlı olarak gelişim gösteren bir süreçtir. Kendine güvenmeyen, anne babası tarafından keşif becerisi kısıtlanmış, dış dünyaya çıkmaya hazır hissetmeyen, dışarının tehlikelerle dolu olduğunu düşünen çocuğun, okulu da tehdit olarak algılaması çok olasıdır.

Bu nedenle, çocuğunuzun fobi yaşadığını düşünüyorsanız aile yaşantınızı, anne-çocuk, baba-çocuk, anne-baba iletişimlerinizi gözden geçirmenizde fayda var. Okul fobisi nadiren sadece çocukla ilgili bir problemdir. Genelde aile içi iletişim ve anne babanın çocuğa olan davranışlarıyla ilgili bir problem görüyoruz. Çocuğunuza karşı biraz esnek olmaya, konuştuğu zaman onu dinlemeye özen göstermeniz gerekir. Okula gittiği zaman anne babasına ya da kendisine bir şey olacağı gibi bir korkusu varsa onu bu konuda rahatlatmaya çalışın. Her gün okul çıkışında bir araya geleceğinizi, birbirinize gününüzü anlatacağınızı, onu gün içinde çok özlediğinizi söyleyin. Onu unutacağınız, onu istemediğiniz için okula gönderdiğiniz gibi inançları varsa, onu bu konuda bilgilendirin. Okuldaki öğretmenleriyle ve varsa okul rehberlik birimiyle irtibatta olarak karşılıklı ortak bir dil geliştirmek önemlidir. Çabalarınız işe yaramazsa, mutlaka bir psikologa başvurmanız gerekir.

Okul Fobisi Önlenebilir mi?

Okul fobisinde (diğer pek çok psikolojik problemde olduğu gibi) temel amacımız, bu problemi oluşmadan önleyebilmektir... Bunun için atılması gereken basit ama etkili adımlar vardır:

Uzman Psikolog
Başak DALDA